Historia Cechu

 


Od najdawniejszych czasów właśnie od rzemiosła zaczynało się gospodarowanie wszędzie tam, gdzie powstawały bądź odradzały się skupiska ludności. 
Rzemiosło rozwijało się już w okresie wczesnopiastowskim, kiedy to zaczęły się wyodrębniać grupy ludzi zajmujących się wyrobem produktów, dający im osobny zawód. Specjalizowanie się w tych zawodach równało się narodzinom rzemiosła. Do najstarszych rzemiosł należało kowalstwo i hutnictwo.
Potem wyodrębnili się bednarze, garncarze, piekarze, piwowarzy, tkacze, grabarze, szewcy i krawcy. Cechą charakterystyczną pierwszego okresu funkcjonowania rzemiosła była produkcja przede wszystkim na potrzeby rodziny i sąsiadów. Wraz z utrwaleniem się na ziemiach polskich stosunków feudalnych zaczęło wzrastać zapotrzebowanie na wyroby rzemieślnicze. Ludność zamieszkała w poszczególnych wsiach specjalizowała się w jednej gałęzi produkcji na potrzeby feudała.

W okresie między X a XIII wiekiem następowało stopniowe oddzielanie się rzemiosła od pracy na roli, co oznaczało dla rzemieślników konieczność przejścia z pracy na wsi do wytwórczości miejskiej. W powstających wówczas miastach rzemieślnicy od początku stanowili wyróżniającą się grupę ludzi, dążącą do zespolenia się w obronie wspólnych interesów.
Wiek XIII to początek zakładania miast na prawie ułanieckim. Od tego czasu notuje się zakładanie pierwszych zgromadzeń poszczególnych specjalności rzemieślniczych - nazywanych cechami od niemieckiego słowa "zeichen" czyli znak, gdyż każdy z powstających cechów wyróżniał się stosowanym znakiem kojarzącym się z wykonywanym przez jego członków zawodem.
Zorganizowanie się w cechach powodowało pewną przewagę rzemieślników nad pozostałymi grupami społecznymi. Działalność cechu uzależniona była od uzyskania statutu zatwierdzonego przez magistrat lub przez króla. Statut obowiązywał wszystkich członków cechu i normował całokształt stosunków cechowych, nie pomijając niemal żadnej dziedziny życia gospodarczego i społecznego. Określał prawa i obowiązki członków, regulował stosunki pomiędzy mistrzami z czeladnikami i uczniami. Przepisy cechowe zmierzały do zapewnienia wszystkim mistrzom jednakowych szans pracy i podobnych warunków bytowych.
Ich nieprzestrzeganie groziło usunięciem z cechu i uniemożliwieniem wykonywania zawodu. Obok podstawowej działalności gospodarczej cechy pełniły szereg funkcji społecznych i kulturotwórczych.
kulturotwórczych rozwoju historycznym cechy przekształciły się w związki przymusowe rzemieślników tego samego lub pokrewnego zawodu. Organizacje cechowe przetrwały w nie zmienionych warunkach organizacyjnych aż do XVIII wieku, kiedy to nastąpił zastój, zastój następnie upadek rzemiosła spowodowany rozwojem przemysłu i załamaniem się monopolu rzemiosła.
U schyłku I Rzeczypospolitej - tuż przed rozbiorami - podjęta została próba dostosowania statutów cechów i ich działalności do nowych warunków gospodarczych. Złagodzono warunki uzyskiwania tytułu mistrza, a rzemiosło uznano za stan zanikający.
Lecz w okresie zaborów zaczęły się pojawiać pierwsze próby utworzenia okręgowego, a nawet centralnego przedstawicielstwa rzemiosła. W połowie XIX wieku następowało powoływanie związków cechów i stowarzyszeń rzemieślniczych.
Na początku XX wieku czynione były próby powoływania naczelnych organizacji rzemiosła, lecz władze zaborowe były temu zdecydowanie przeciwne.
Kolejnym ogniwem samorządu rzemiosła polskiego stały się w XX wieku izby rzemieślnicze. Pierwsze Izby Rzemieślnicze powstały 2.04.1900 w Poznaniu oraz 25.04.1900 w Bydgoszczy.
Zaczątkiem Izby Katowickiej był Śląski Związek Samorządowych Rzemieślników powstały po 1918 roku. Do czasu podziałów Górnego Śląska między Niemcy i Polskę rzemiosło śląskie podlegało organizacyjnie niemieckiej Izbie Rzemieślniczej w Opolu. Niezwłocznie po tym podziale w 1922 roku przystąpiono do organizacji Izby Rzemieślniczej w Katowicach. 7 grudnia 1933 roku ustalono 17 izb rzemieślniczych. W chwili obecnej w Polsce funkcjonują 483 cechy. Wiele z niech szczyci się bogatą historią.
Dlatego naszą powinnością - członków cechu rybnickiego - jest być wiernym wartościom, które sprecyzowaliśmy w swojej misji.

 

Dane adresowe:

Cech Rzemiosł oraz Małej
 


i Średniej Przedsiębiorczości
w Rybniku



ul. Wysoka 15/17



44-200 Rybnik

Kontakt Telefoniczny

Tel. (32) 422-10-08
Tel. (32) 422-87-12

Godziny otwarcia:

Poniedziałek: 7.00 – 15.00

Wtorek: 7.00 – 15.00

Środa: 7.00 – 15.00

Czwartek: 7.00 – 17.00

Piątek: 7.00 – 13.00